الشيخ محمد علي الگرامي القمي (مترجم: بصيرى)
73
منطق مقارن (فارسى)
هيئت بودن على در امروز . جده هيئتى است كه براى شيئى از ناحيه چيز ديگرى كه آن را احاطه نموده است حاصل مىشود مانند هيئت على در لباس مخصوص . " اضافه " و آن عبارت است از نسبتى كه بنوعى تكرار مشتمل است مانند نسبت سقف به ديوار با لحاظ اينكه ديوار زيربناى سقف است . و نسبت پدر به پسر با لحاظ عنوان پسر بودن . فعل تاثير تدريجى در شيئى را فعل گويند . مانند گرم كردن تدريجى آتش آب را . انفعال اثرپذيرى تدريجى يك شيئى را انفعال گويند مانند گرم شدن تدريجى آب به آتش . وضع و آن هيئتى است كه براى شيئى از ناحيه نسبت بعضى از اجزاء آن به بعضى ديگر حاصل مىشود . مانند بودن احمد در حالتى كه ايستاده و بر على تكيه نموده است . آنچه گفته شد تمامى مقولات دهگانه و اجناس عاليهاى بود كه تمامى ماهيات موجودات را شامل مىشود . و در اين شعر فارسى همگى آنها جمع شده است :